
Fot. zdrowemiasto.pl
Znaczna redukcja umieralności na raka szyjki macicy możliwa jest dzięki skriningowi populacyjnemu wysokiej jakości. Doświadczenia Finlandii pokazują jednak, że warunkiem ograniczenia w ciągu 10 lat liczby zgonów o połowę, jest pokrycie badaniami cytologicznymi co najmniej 60% populacji kobiet w grupie ryzyka. Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy podkreśla, że optymalne byłoby objęcie skriningiem ok. 75% kobiet w wieku 25-59 lat.
Jednym z głównych problemów w walce z rakiem szyjki macicy w Polsce jest zbyt niska zgłaszalność na cytologiczne badania przesiewowe. Aktualnie skriningowi poddaje się zaledwie 27% kobiet, które powinny się regularnie badać.
Zdaniem Koalicji RSM, niska mobilizacja kobiet wynika z faktu, że ponad jedna trzecia z nich nie zdaje sobie sprawy z tego, że w ich okolicy prowadzone są bezpłatne badania cytologiczne. Poprawę sytuacji utrudnia ograniczona dostępność do skriningu cytologicznego, prowadzonego w ramach Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy. Dla wielu kobiet poważną barierą jest konieczność dojazdu do oddalonej placówki lub odległy termin wizyty, które wynikają z ograniczonej liczby świadczeniodawców.
Ponadto przeprowadzone przez Centralny Ośrodek Koordynujący i Wojewódzkie Ośrodki Koordynujące audyty potwierdziły, że część wyników cytologii, realizowanych w ramach Programu to wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne. Jest to często spowodowane błędami ludzkimi, popełnianymi na etapie pobierania materiału do badania.
Eksperci Koalicji RSM uważają, że na poprawę zgłaszalności na badania cytologiczne przeprowadzane w ramach Programu może mieć wpływ zwiększenie udziału położnych w wykonywaniu skriningu cytologicznego poprzez umożliwienie im kontraktowania świadczeń z NFZ. Ponadto specjaliści wskazują konieczność wykonywania badań w mobilnych punktach pobierania wymazów (np. cytobusach), szczególnie w gminach, czy powiatach, w których dostęp do badań cytologicznych świadczonych w ramach programu populacyjnego jest szczególnie utrudniony. Dodatkowym skutkiem wzrostu konkurencji wśród świadczeniodawców, byłaby również poprawa jakości świadczonych usług.
Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy podkreśla również, że niezbędne jest podjęcie działań, mających na celu podniesienie jakości badań cytologicznych. Szczególnie istotne jest jak najszybsze wprowadzenie standardu postępowania w gabinetach ginekologicznych, w których pobierane są wymazy, a także wprowadzenie certyfikatów jakości dla pracowni cytodiagnostycznych. W perspektywie długoterminowej Koalicja RSM rekomenduje wprowadzenie wytycznych europejskich oraz uzupełnienie diagnostyki cytologicznej o molekularną identyfikację HPV.
Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy rekomenduje także modyfikację treści imiennych listów zapraszających na bezpłatne badania cytologiczne. Ich przeredagowanie na wzór fiński, tak by zawierały proste i mobilizujące komunikaty, mogłoby znacznie poprawić zgłaszalność na przesiewowe badania cytologiczne.
Jednym z głównych problemów w walce z rakiem szyjki macicy w Polsce jest zbyt niska zgłaszalność na cytologiczne badania przesiewowe. Aktualnie skriningowi poddaje się zaledwie 27% kobiet, które powinny się regularnie badać.
Zdaniem Koalicji RSM, niska mobilizacja kobiet wynika z faktu, że ponad jedna trzecia z nich nie zdaje sobie sprawy z tego, że w ich okolicy prowadzone są bezpłatne badania cytologiczne. Poprawę sytuacji utrudnia ograniczona dostępność do skriningu cytologicznego, prowadzonego w ramach Populacyjnego Programu Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy. Dla wielu kobiet poważną barierą jest konieczność dojazdu do oddalonej placówki lub odległy termin wizyty, które wynikają z ograniczonej liczby świadczeniodawców.
Ponadto przeprowadzone przez Centralny Ośrodek Koordynujący i Wojewódzkie Ośrodki Koordynujące audyty potwierdziły, że część wyników cytologii, realizowanych w ramach Programu to wyniki fałszywie dodatnie lub fałszywie ujemne. Jest to często spowodowane błędami ludzkimi, popełnianymi na etapie pobierania materiału do badania.
Eksperci Koalicji RSM uważają, że na poprawę zgłaszalności na badania cytologiczne przeprowadzane w ramach Programu może mieć wpływ zwiększenie udziału położnych w wykonywaniu skriningu cytologicznego poprzez umożliwienie im kontraktowania świadczeń z NFZ. Ponadto specjaliści wskazują konieczność wykonywania badań w mobilnych punktach pobierania wymazów (np. cytobusach), szczególnie w gminach, czy powiatach, w których dostęp do badań cytologicznych świadczonych w ramach programu populacyjnego jest szczególnie utrudniony. Dodatkowym skutkiem wzrostu konkurencji wśród świadczeniodawców, byłaby również poprawa jakości świadczonych usług.
Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy podkreśla również, że niezbędne jest podjęcie działań, mających na celu podniesienie jakości badań cytologicznych. Szczególnie istotne jest jak najszybsze wprowadzenie standardu postępowania w gabinetach ginekologicznych, w których pobierane są wymazy, a także wprowadzenie certyfikatów jakości dla pracowni cytodiagnostycznych. W perspektywie długoterminowej Koalicja RSM rekomenduje wprowadzenie wytycznych europejskich oraz uzupełnienie diagnostyki cytologicznej o molekularną identyfikację HPV.
Polska Koalicja na Rzecz Walki z Rakiem Szyjki Macicy rekomenduje także modyfikację treści imiennych listów zapraszających na bezpłatne badania cytologiczne. Ich przeredagowanie na wzór fiński, tak by zawierały proste i mobilizujące komunikaty, mogłoby znacznie poprawić zgłaszalność na przesiewowe badania cytologiczne.
Poinformuj znajomych o tym artykule:
Inne w tym dziale:
- Żylaki. Leczenie żylaków kończyn dolnych. Bydgoszcz, Inowrocław, Chojnice, Tuchola. REKLAMA
- Vaccine Meeting 2026: szczepienia to inwestycja w odporność państwa. Eksperci apelują o przebudowę systemu i stabilne finansowanie profilaktyki
- Rola automatyzacji w podawaniu leków: mniej błędów, większe oszczędności dla szpitali
- Serce na celowniku grypy
- Co dalej z programem pilotażowym dotyczącym antykoncepcji awaryjnej?
- Niewykorzystany potencjał pielęgniarek blokuje rozwój systemu szczepień
- Dołącz do globalnej inicjatywy i zgłoś gabinet do akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra
- Ministerstwo Zdrowia wsłuchuje się w potrzeby chorych i rozszerza terapię SMA o tabletki
- Opieka nad chorymi na SMA: nowa era, nowe cele i potrzeby
- Dostępna innowacyjna metoda dla pacjentów dializowanych: mniejsze ryzyko powikłań chirurgicznych i krótszy czas rekonwalescencji
- Sezon infekcyjny ruszył. Czy szczepienia powstrzymają falę grypy i RSV?
- Wszystkie w tym dziale
REKLAMA
![]() |








