Co dalej z programem pilotażowym dotyczącym antykoncepcji awaryjnej?
INFORMATOR. Kraj
Zdjęcie ilustracyjne
Pilotaż usług farmaceutycznych w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, obejmujący dziś ponad 1 400 aptek w całej Polsce, wygasa 30 czerwca, a decyzji Ministerstwa Zdrowia o jego kontynuacji wciąż brak. Program, który od maja 2024 r. umożliwia uzyskanie recepty na antykoncepcję awaryjną bezpośrednio w aptece, stał się realnym wsparciem w sytuacjach nagłych i przełomem w roli farmaceutów w systemie ochrony zdrowia. Co dalej z rozwiązaniem, z którego skorzystały już tysiące pacjentek – i czy pilotaż zwiększający bezpieczeństwo zdrowotne kobiet będzie kontynuowany po 30 czerwca 2026 r.?
Pilotaż antykoncepcji awaryjnej w Polsce wspiera zdrowie kobiet
W 2025 roku w całej Polsce wystawiono ponad 52 tys. recept na antykoncepcję awaryjną, również te w ramach pilotażowego programu usług farmaceutycznych dotyczących zdrowia reprodukcyjnego[1]. Dane Centrum e-Zdrowia pokazują, że dostęp do recepty farmaceutycznej to realna potrzeba tysięcy kobiet, zwłaszcza w nagłych sytuacjach, gdy inne metody zawiodły.
„Pilotaż pokazał, że farmaceuci są realnym wsparciem systemu ochrony zdrowia. Program znacząco zwiększył dostęp do antykoncepcji awaryjnej, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. Kluczowym elementem jest skrócenie czasu uzyskania recepty, a w przypadku tabletki ‘dzień po’ każda godzina ma znaczenie. W badaniach prowadzonych m.in. w Wielkiej Brytanii i USA od 85 do ponad 90 % pacjentek deklarowało satysfakcję z konsultacji farmaceutycznej w zakresie antykoncepcji awaryjnej oraz gotowość ponownego skorzystania z tej formy wsparcia[2]” – komentuje mgr farm. Marcin Repelewicz, Sekretarz Naczelnej Rady Aptekarskiej, Prezes Dolnośląskiej Rady Aptekarskiej.
„Warto podkreślić, że w większości krajów Unii Europejskiej antykoncepcja awaryjna dostępna jest bez recepty. Takie rozwiązanie funkcjonuje m.in. we Francji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech czy krajach skandynawskich. Europejskie doświadczenia pokazują, że szersza dostępność nie wiąże się ze wzrostem ryzykownych zachowań zdrowotnych, natomiast poprawia szybkość uzyskania świadczenia i zmniejsza bariery systemowe” – dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji, ekspert kampanii Poranek Po.
Przyszłość pilotażu pozostaje niejasna
Na chwilę obecną nie ma informacji, czy pilotaż zostanie przedłużony lub przekształcony w stałe rozwiązanie systemowe. Ministerstwo Zdrowia nie przedstawiło oficjalnego stanowiska w sprawie dalszego kształtu programu, co rodzi pytania o jego przyszłość po zakończeniu obecnego etapu.Eksperci kampanii Poranek Po apelowali także do Prezydenta RP o zmianę kategorii dostępności, wskazując na potrzebę zapewnienia kobietom stabilnych i przewidywalnych zasad dostępu do antykoncepcji awaryjnej.
„Decyzje dotyczące przyszłości programu powinny uwzględniać realne potrzeby kobiet. Naturalnym krokiem byłoby wprowadzenie dostępu bez recepty tak jak w wielu krajach Europy. To rozwiązanie zwiększa bezpieczeństwo zdrowotne i ogranicza ryzyko nieplanowanych ciąż” – podkreśla prof. Violetta Skrzypulec Plinta, ginekolog położnik, Katedra Zdrowia Kobiety Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspertka kampanii Poranek Po.
„Jeśli pilotaż nie zostanie przedłużony, naturalnym kierunkiem powinno być wprowadzenie porady farmaceutycznej jako świadczenia gwarantowanego, obejmującego możliwość wydania antykoncepcji awaryjnej. Najważniejsze jest zapewnienie pacjentkom ciągłości i bezpieczeństwa dostępu do terapii”– podkreśla mgr farm. Marcin Repelewicz.
-------------------
[1] Dane Centrum e-Zdrowia.
[2] Bissell P. et al., Emergencyhormonalcontraception: the communitypharmacyexperience in the UK, Social Science &Medicine, 2003 – badania satysfakcji pacjentek korzystających z konsultacji farmaceutyczne
Pilotaż antykoncepcji awaryjnej w Polsce wspiera zdrowie kobiet
W 2025 roku w całej Polsce wystawiono ponad 52 tys. recept na antykoncepcję awaryjną, również te w ramach pilotażowego programu usług farmaceutycznych dotyczących zdrowia reprodukcyjnego[1]. Dane Centrum e-Zdrowia pokazują, że dostęp do recepty farmaceutycznej to realna potrzeba tysięcy kobiet, zwłaszcza w nagłych sytuacjach, gdy inne metody zawiodły.
„Pilotaż pokazał, że farmaceuci są realnym wsparciem systemu ochrony zdrowia. Program znacząco zwiększył dostęp do antykoncepcji awaryjnej, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach. Kluczowym elementem jest skrócenie czasu uzyskania recepty, a w przypadku tabletki ‘dzień po’ każda godzina ma znaczenie. W badaniach prowadzonych m.in. w Wielkiej Brytanii i USA od 85 do ponad 90 % pacjentek deklarowało satysfakcję z konsultacji farmaceutycznej w zakresie antykoncepcji awaryjnej oraz gotowość ponownego skorzystania z tej formy wsparcia[2]” – komentuje mgr farm. Marcin Repelewicz, Sekretarz Naczelnej Rady Aptekarskiej, Prezes Dolnośląskiej Rady Aptekarskiej.
„Warto podkreślić, że w większości krajów Unii Europejskiej antykoncepcja awaryjna dostępna jest bez recepty. Takie rozwiązanie funkcjonuje m.in. we Francji, Niemczech, Hiszpanii, Włoszech czy krajach skandynawskich. Europejskie doświadczenia pokazują, że szersza dostępność nie wiąże się ze wzrostem ryzykownych zachowań zdrowotnych, natomiast poprawia szybkość uzyskania świadczenia i zmniejsza bariery systemowe” – dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji, ekspert kampanii Poranek Po.
Przyszłość pilotażu pozostaje niejasna
Na chwilę obecną nie ma informacji, czy pilotaż zostanie przedłużony lub przekształcony w stałe rozwiązanie systemowe. Ministerstwo Zdrowia nie przedstawiło oficjalnego stanowiska w sprawie dalszego kształtu programu, co rodzi pytania o jego przyszłość po zakończeniu obecnego etapu.Eksperci kampanii Poranek Po apelowali także do Prezydenta RP o zmianę kategorii dostępności, wskazując na potrzebę zapewnienia kobietom stabilnych i przewidywalnych zasad dostępu do antykoncepcji awaryjnej.
„Decyzje dotyczące przyszłości programu powinny uwzględniać realne potrzeby kobiet. Naturalnym krokiem byłoby wprowadzenie dostępu bez recepty tak jak w wielu krajach Europy. To rozwiązanie zwiększa bezpieczeństwo zdrowotne i ogranicza ryzyko nieplanowanych ciąż” – podkreśla prof. Violetta Skrzypulec Plinta, ginekolog położnik, Katedra Zdrowia Kobiety Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspertka kampanii Poranek Po.
„Jeśli pilotaż nie zostanie przedłużony, naturalnym kierunkiem powinno być wprowadzenie porady farmaceutycznej jako świadczenia gwarantowanego, obejmującego możliwość wydania antykoncepcji awaryjnej. Najważniejsze jest zapewnienie pacjentkom ciągłości i bezpieczeństwa dostępu do terapii”– podkreśla mgr farm. Marcin Repelewicz.
-------------------
[1] Dane Centrum e-Zdrowia.
[2] Bissell P. et al., Emergencyhormonalcontraception: the communitypharmacyexperience in the UK, Social Science &Medicine, 2003 – badania satysfakcji pacjentek korzystających z konsultacji farmaceutyczne
Poinformuj znajomych o tym artykule:
REKLAMA
Inne w tym dziale:
- Żylaki. Leczenie żylaków kończyn dolnych. Bydgoszcz, Inowrocław, Chojnice, Tuchola. REKLAMA
- Niewykorzystany potencjał pielęgniarek blokuje rozwój systemu szczepień
- Dołącz do globalnej inicjatywy i zgłoś gabinet do akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra
- Ministerstwo Zdrowia wsłuchuje się w potrzeby chorych i rozszerza terapię SMA o tabletki
- Opieka nad chorymi na SMA: nowa era, nowe cele i potrzeby
- Dostępna innowacyjna metoda dla pacjentów dializowanych: mniejsze ryzyko powikłań chirurgicznych i krótszy czas rekonwalescencji
- Sezon infekcyjny ruszył. Czy szczepienia powstrzymają falę grypy i RSV?
- Co dalej z leczeniem ostrej porfirii wątrobowej?
- Gdzie bije drugie serce Polaków? W jelitach!
- Rak płuca – wyzwanie współczesnej onkologii. Immunoterapia dla chorych w gorszym stanie sprawności.
- Co dziesiąty pacjent jest narażony na zdarzenie niepożądanepodczas leczenia szpitalnego. Większość szpitali wciąż bez elektronicznego systemu raportowania
- Wszystkie w tym dziale
REKLAMA
 |
