Rak prostaty - kiedy zacząć się badać i jak często to robić?
Strona główna » Poczekalnia » Mężczyzna » Rak prostaty - kiedy zacząć się badać i jak często…

Rak prostaty - kiedy zacząć się badać i jak często to robić?

POCZEKALNIA. Mężczyzna

Patrycja Misztal, Dorota Kwiatkowska

zdrowemiasto.pl | dodane 02-12-2019

Grafika Andrzeja Pągowskiego
 
Rak prostaty jest drugim, zaraz po raku płuc, najczęściej diagnozowanym nowotworem wśród płci męskiej. Stanowi on ponad 15 proc.[1] wszystkich zachorowań na nowotwory w Polsce oraz ponad 13 proc.[2] w Europie. Znajomość potencjalnych objawów oraz odpowiednia diagnostyka odgrywają kluczową rolę w wykrywaniu raka gruczołu prostaty we wczesnym stadium. O czym warto pamiętać i jak często należy poddawać się badaniom profilaktycznym?

Kiedy zacząć się badać i jak często to robić?

Ryzyko zachorowania na nowotwór gruczołu krokowego występuje zazwyczaj po 40. roku życia i rośnie z wiekiem. Eksperci z HIFU CLINIC – Centrum Leczenia Raka Prostaty zalecają, aby badania kontrolne corocznie wykonywał każdy mężczyzna powyżej 40-45. roku życia[3]. Oprócz wieku, na ryzyko wystąpienia tego nowotworu mogą wpływać m.in. obciążenie genetyczne, częste zmiany zapalne, zła dieta i brak aktywności fizycznej czy korzystanie z używek. Osoby, u których w rodzinie występowały już przypadki raka prostaty, powinny szczególnie monitorować swój stan zdrowia i być wyczulone na jego możliwe objawy.

Objawy nowotworu prostaty

Rak prostaty, zwany również rakiem stercza lub gruczołu krokowego, jest jednym z najwolniej rozwijających się nowotworów. Między pojawieniem się pierwszych zmian nowotworowych a ukształtowaniem się guza o objętości 1 ml mija ok. 10 lat. Dopiero po ok. 4 latach następuje podwojenie komórek rakowych[4]. Z tego powodu początkowo choroba ta może nie wywoływać niepokojących objawów. W związku z tym, że gruczoł krokowy jest elementem układu moczowo-płciowego mężczyzny, najczęściej występującymi symptomami są: ból w okolicy dróg moczowych, trudności w oddawaniu moczu, częstomocz lub krew w nasieniu. Ich wystąpienie powinno być dla Panów sygnałem do pilnego skonsultowania się z urologiem. Ignorowanie pierwszych symptomów stwarza bowiem ryzyko naciekania tkanek otaczających gruczoł krokowy lub przerzutów nowotworu do innych narządów, przez co jego wyleczenie staje się znacznie trudniejsze.

Podstawowe badania profilaktyczne

Co roku podstawowej diagnostyce nowotworu prostaty powinni poddawać się mężczyźni po ukończeniu 40-45. roku życia. Opiera się ona m.in. na tzw. palpacyjnym badaniu stercza per rektum. To nieinwazyjne badanie, które trwa tylko chwilę i może być wykonywane zarówno przez urologa, jak i lekarza internistę. Lekarz może także poinstruować pacjenta jak samodzielnie badać się w warunkach domowych. Drugim badaniem, które warto wykonać jest określenie we krwi poziomu markera specyficznego dla prostaty – PSA (prostate specific antygen).

PSA jest antygenem charakterystycznym dla gruczołu krokowego, za którego normę w zależności od wieku przyjmuje się następujące wartości[5]:
  • 2,5 ng/ml do 49 r. ż.
  • 3,7 ng/ml do 54 r. ż.
  • 4,0 ng/ml do 59 r. ż.
  • 5,4 ng/ml do 64 r. ż.
  • 6,6 ng/ml do 74 r. ż.

Podwyższone stężenie PSA w surowicy nie może być traktowane za pewnik występowania raka prostaty u mężczyzn, bowiem wzrost jego stężenia może być spowodowany także rozrostem lub zapaleniem prostaty. Jego ponadnormatywny poziom to jednak sygnał do wykonania bardziej zaawansowanych badań.

Ultrasonografia TAUS i TRUS

Badanie palpacyjne może okazać się niedokładne, dlatego w ramach profilaktyki nowotworu gruczołu krokowego warto wykonać także ultrasonografię przezbrzuszną (TAUS), dzięki której można ocenić układ moczowy. Z kolei ultrasonografia przezodbytnicza (TRUS), pozwala bezpośrednio zobrazować stercze i wykryć ogniska raka za pomocą wprowadzenia sondy o wysokiej czułości. Tak jak podwyższony poziom PSA, nieprawidłowy wynik TRUS jest jednym ze wskazań do poddania się kolejnym badaniom diagnostycznym raka prostaty.

– Należy jednak podkreślić, że wysoki poziom PSA, nawet przy prawidłowym wyniku badania USG również jest wskazaniem do wykonania badania prostaty metodą rezonansu magnetycznego – dodaje dr n. med. Magdalena Zagrodzka.

Rezonans magnetyczny a biopsja prostaty

Badaniem obrazowym, które wykonuje się w przypadku nowotworu prostaty jest także multiparametryczny rezonans magnetyczny (mpMR, mpMRI). Wykorzystuje się go w diagnostyce zmian pierwotnych, w celu określenia zaawansowania guza, jak również w przypadku nawrotów choroby. Podczas badania pacjent proszony jest o położenie się na blacie aparatu i zostaje wsunięty do tunelu, w którym powinien pozostawać w bezruchu. Podanie środka kontrastowego następuje pod koniec badania przez wenflon i nie jest obligatoryjne. Użycie kontrastu sprawia jednak, że specjaliści mogą łatwiej rozpoznać zmiany w prostacie, ponieważ wzmacnia on obraz struktur zajętych przez nowotwór lub objętych zapaleniem[6], przez co badanie staje się dokładniejsze.

– Ze względu na duży odsetek negatywnych biopsji (czyli takich w których nie stwierdzono komórek raka), a które nie zostały poprzedzone badaniem rezonansu magnetycznego, badanie to warto wykonać przed każdą planowaną biopsją – sugeruje dr n. med. Magdalena Zagrodzka.

gehealthcare.jpg

Wykonanie wieloparametrycznego rezonansu magnetycznego prostaty przed jej biopsją może zawęzić obszar, z którego pobiera się wycinki, a co za tym idzie, zwiększyć prawdopodobieństwo skuteczności biopsji. Może również ograniczyć konieczność wykonywania ponownych biopsji[7]. Postawienie rozpoznania raka prostaty dokonuje się właśnie za pomocą badania histopatologicznego, na podstawie materiału pobranego w trakcie biopsji prostaty. Samej biopsji dokonuje się przezodbytniczo lub przezkroczowo, standardowo pod kontrolą badania ultrasonograficznego. Obecnie wykonywane są także biopsje, gdzie dokonuje się połączenia obrazów TRUS i obrazów MR (tzw. biopsja fuzyjna)[8], oraz biopsje pod bezpośrednią kontrolą rezonansu magnetycznego.

Kolejną dużą grupą pacjentów, u których należy wykonać badanie mpMR prostaty stanowią mężczyźni z wysokim poziomem PSA po wykonanych negatywnych biopsjach. Stwierdzić ponadto należy, że ze względu na wyższą dokładność obrazów MR niż USG, właśnie badania mpMR powinny być wykonywane u pacjentów, u których wcześniej stwierdzono niepokojące zmiany w obrębie prostaty i zostali zakwalifikowani do tak zwanego aktywnego nadzoru, czyli powtarzanych w ściśle określonych odstępach czasu kolejnych badaniach kontrolnych.

[1] http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-gruczolu-krokowego-c61/
[2] http://gco.iarc.fr/today/online-analysis-pie?v=2018&mode=cancer&mode_population=continents&population=900&populations=900&key=total&sex=1&cancer=39&type=0&statistic=5&prevalence=0&population_group=0&ages_group%5B%5D=0&ages_group%5B%5D=17&nb_items=7&group_cancer=1&include_nmsc=1&include_nmsc_other=1&half_pie=0&donut=0&population_group_globocan_id=
[3] https://hifu.pl/baza-wiedzy/badanie-prostaty/#0
[4] https://www.zwrotnikraka.pl/rak-gruczolu-krokowego-profilaktyka-dziedziczenie/
[5] https://www.zwrotnikraka.pl/rak-prostaty-objawy-stercza/
[6] https://zagrodzka.edu.pl/2018/08/20/najczestsze-pytania-o-rezonans-magnetyczny-prostaty/
[7] Jak wyżej
[8] https://www.zwrotnikraka.pl/biopsja-fuzyjna-gruczolu-krokowego-pod-kontrola-rezonansu/

Patrycja Misztal, Dorota Kwiatkowska, 02-12-2019, zdrowemiasto.pl

Poinformuj znajomych o tym artykule:

REKLAMA
kardiolog Bydgoszcz
chirurg naczyniowy
hemoroidy Krakow
Leczymy urazy sportowe
hemoroidy szczelina odbytu przetoki zylaki konczyn dolnych
------------

REKLAMA
Czytaj
Czytaj
Czytaj
Chirurg naczyniowy Gdynia
REKLAMA
Leczymy urazy sportowe