Ponad 13 tysięcy recept farmaceutycznych. Antykoncepcja awaryjna przestaje być tabu.
POCZEKALNIA. Kobieta

Zdjęcie ilustracyjne
Wraz z początkiem wiosny można zaobserwować nie tylko metamorfozę sezonu, ale również stopniową zmianę podejścia pacjentek do antykoncepcji awaryjnej. Jak wynika z danych Centrum e-Zdrowia, w pierwszym kwartale bieżącego roku wystawiono 13 762 recepty farmaceutyczne, co oznacza wzrost o 2,1% względem analogicznego okresu w ubiegłym roku[1]. Na ten wynik wpływa rosnąca otwartość w rozmowie o zdrowiu seksualnym, a także coraz większa świadomość, że apteka może być miejscem szybkiego uzyskania niezbędnej pomocy. Istotną rolę odgrywają również farmaceuci, którzy konsekwentnie wspierają pacjentki w dostępie do rozwiązań adekwatnych do ich potrzeb w danej sytuacji.
Wzrost liczby recept w 2026 roku
Większa liczba wystawionych recept farmaceutycznych na tabletkę „dzień po” nie musi wynikać z większej liczby niezabezpieczonych stosunków seksualnych, a z świadomości kobiet, odnośnie ich potrzeb jak i wiedzy na temat zdrowia reprodukcyjnego. Do rosnącego trendu przyczynia się również edukacja, na temat dostępności antykoncepcji awaryjnej w aptekach. Również dzięki pilotażowi recepty farmaceutycznej na antykoncepcję awaryjną, który funkcjonuje od maja 2024 r., pacjentki zyskały szerszy dostęp do tabletki „dzień po” w aptekach.

„Wzrost liczby wystawianych recept farmaceutycznych potwierdza rosnącą rolę aptek i farmaceutów w systemie ochrony zdrowia. Możliwość uzyskania szybkiej pomocy bez konieczności wizyty lekarskiej sprawia, że część interwencji zdrowotnych może być realizowana bliżej pacjentki, co przekłada się na większą dostępność świadczeń i sprawniejsze funkcjonowanie całego systemu. W obszarze antykoncepcji awaryjnej nawet kilkuprocentowe wahania oznaczają setki dodatkowych interwencji medycznych i realną zmianę w zachowaniach zdrowotnych pacjentek. To nie jest statystyczny szum, ale wyraźny dowód, że kobiety coraz częściej korzystają z legalnych i bezpiecznych form zabezpieczenia zdrowia reprodukcyjnego” – wyjaśnia dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, ekspert w dziedzinie opieki farmaceutycznej, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.

„Największa liczba recept w grupie 19–25 lat wynika przede wszystkim z połączenia większej intensywności życia tej grupy oraz wysokiej świadomości zdrowotnej. Młode dorosłe pacjentki częściej podejmują aktywne decyzje dotyczące zdrowia reprodukcyjnego i szybciej korzystają z dostępnych form pomocy, w tym recept farmaceutycznych, traktując je jako naturalny element dbania o siebie. W młodszych grupach ograniczenia wynikają m.in. z mniejszej aktywności seksualnej i barier dostępu, natomiast w starszych – z większej stabilizacji i częstszego stosowania stałych metod antykoncepcji” – tłumaczy Piotr Merks.
Rola farmaceutów i aptek w zwiększaniu dostępności
Farmaceuci i apteki odgrywają dziś kluczową rolę w poprawianiu dostępu do niezbędnych środków ochrony zdrowia pacjentek. To właśnie w aptece wiele kobiet po raz pierwszy uzyskuje rzetelną, spokojną i pozbawioną ocen informację na temat antykoncepcji awaryjnej. Możliwość skorzystania z recepty farmaceutycznej znacząco skraca czas reakcji, który w przypadku tabletki „dzień po” ma kluczowe znaczenie. Profesjonalne wsparcie farmaceutów, ich dostępność oraz rosnące kompetencje komunikacyjne sprawiają, że apteka staje się nie tylko punktem sprzedaży, ale ważnym ogniwem systemu opieki zdrowotnej, odpowiadającym na realne potrzeby pacjentek.
„Zmienia się nie tylko liczba wystawianych recept, ale przede wszystkim sposób myślenia o antykoncepcji awaryjnej jako elemencie odpowiedzialnej opieki zdrowotnej. Coraz większa dostępność i normalizacja rozmowy wokół tego tematu sprawiają, że pacjentki częściej i szybciej decydują się poprosić o pomoc właśnie farmaceutę. To ważny krok w kierunku traktowania zdrowia reprodukcyjnego jako integralnej części codziennej profilaktyki, a nie sytuacji wyjątkowej czy tabu” – mówi Prof. dr hab. n. med. Marzena Dębska, specjalista ginekolog-położnik, ekspert w dziedzinie perinatologii, Klinika Położnictwa i Perinatologii, PIM MSWiA.

Siła rozmowy i inicjatyw społecznych
Równie istotnym elementem zmiany jest rola codziennych rozmów i inicjatyw społecznych w przełamywaniu tabu wokół antykoncepcji awaryjnej. Wiedza coraz częściej przekazywana jest nie tylko przez specjalistów, ale także w relacjach międzyludzkich – w rozmowach z siostrą, córką czy koleżanką, które budują poczucie bezpieczeństwa i normalizują temat zdrowia seksualnego. Wsparciem dla tego procesu są kampanie edukacyjne oraz działania organizacji społecznych, które dostarczają wiarygodnych informacji i zachęcają do świadomych decyzji. Dzięki temu antykoncepcja awaryjna przestaje być tematem wstydliwym, a staje się elementem odpowiedzialnej troski o zdrowie.
„Największa zmiana w ostatnich latach nie dzieje się wyłącznie w gabinetach lekarskich czy aptekach, ale w codziennych rozmowach między kobietami. To właśnie tam – w naturalnych, często spontanicznych wymianach doświadczeń – znika wstyd i pojawia się wiedza oparta na zaufaniu. Kampanie społeczne wzmacniają ten efekt, dając język i narzędzia do mówienia o antykoncepcji awaryjnej w sposób spokojny, rzeczowy i pozbawiony tabu. Dzięki temu edukacja przestaje być jednorazowym komunikatem, a staje się procesem społecznym, który realnie wpływa na postawy i decyzje zdrowotne” – dodaje Martyna Kaczmarek, ambasadorka kampanii „Poranek po”.
------------------------------
[1] Dane Centrum e-Zdrowia
Wzrost liczby recept w 2026 roku
Większa liczba wystawionych recept farmaceutycznych na tabletkę „dzień po” nie musi wynikać z większej liczby niezabezpieczonych stosunków seksualnych, a z świadomości kobiet, odnośnie ich potrzeb jak i wiedzy na temat zdrowia reprodukcyjnego. Do rosnącego trendu przyczynia się również edukacja, na temat dostępności antykoncepcji awaryjnej w aptekach. Również dzięki pilotażowi recepty farmaceutycznej na antykoncepcję awaryjną, który funkcjonuje od maja 2024 r., pacjentki zyskały szerszy dostęp do tabletki „dzień po” w aptekach.
„Wzrost liczby wystawianych recept farmaceutycznych potwierdza rosnącą rolę aptek i farmaceutów w systemie ochrony zdrowia. Możliwość uzyskania szybkiej pomocy bez konieczności wizyty lekarskiej sprawia, że część interwencji zdrowotnych może być realizowana bliżej pacjentki, co przekłada się na większą dostępność świadczeń i sprawniejsze funkcjonowanie całego systemu. W obszarze antykoncepcji awaryjnej nawet kilkuprocentowe wahania oznaczają setki dodatkowych interwencji medycznych i realną zmianę w zachowaniach zdrowotnych pacjentek. To nie jest statystyczny szum, ale wyraźny dowód, że kobiety coraz częściej korzystają z legalnych i bezpiecznych form zabezpieczenia zdrowia reprodukcyjnego” – wyjaśnia dr hab. n. med. i n. o zdr. Piotr Merks, ekspert w dziedzinie opieki farmaceutycznej, Przewodniczący Związku Zawodowego Pracowników Farmacji.
„Największa liczba recept w grupie 19–25 lat wynika przede wszystkim z połączenia większej intensywności życia tej grupy oraz wysokiej świadomości zdrowotnej. Młode dorosłe pacjentki częściej podejmują aktywne decyzje dotyczące zdrowia reprodukcyjnego i szybciej korzystają z dostępnych form pomocy, w tym recept farmaceutycznych, traktując je jako naturalny element dbania o siebie. W młodszych grupach ograniczenia wynikają m.in. z mniejszej aktywności seksualnej i barier dostępu, natomiast w starszych – z większej stabilizacji i częstszego stosowania stałych metod antykoncepcji” – tłumaczy Piotr Merks.
Rola farmaceutów i aptek w zwiększaniu dostępności
Farmaceuci i apteki odgrywają dziś kluczową rolę w poprawianiu dostępu do niezbędnych środków ochrony zdrowia pacjentek. To właśnie w aptece wiele kobiet po raz pierwszy uzyskuje rzetelną, spokojną i pozbawioną ocen informację na temat antykoncepcji awaryjnej. Możliwość skorzystania z recepty farmaceutycznej znacząco skraca czas reakcji, który w przypadku tabletki „dzień po” ma kluczowe znaczenie. Profesjonalne wsparcie farmaceutów, ich dostępność oraz rosnące kompetencje komunikacyjne sprawiają, że apteka staje się nie tylko punktem sprzedaży, ale ważnym ogniwem systemu opieki zdrowotnej, odpowiadającym na realne potrzeby pacjentek.
„Zmienia się nie tylko liczba wystawianych recept, ale przede wszystkim sposób myślenia o antykoncepcji awaryjnej jako elemencie odpowiedzialnej opieki zdrowotnej. Coraz większa dostępność i normalizacja rozmowy wokół tego tematu sprawiają, że pacjentki częściej i szybciej decydują się poprosić o pomoc właśnie farmaceutę. To ważny krok w kierunku traktowania zdrowia reprodukcyjnego jako integralnej części codziennej profilaktyki, a nie sytuacji wyjątkowej czy tabu” – mówi Prof. dr hab. n. med. Marzena Dębska, specjalista ginekolog-położnik, ekspert w dziedzinie perinatologii, Klinika Położnictwa i Perinatologii, PIM MSWiA.
Siła rozmowy i inicjatyw społecznych
Równie istotnym elementem zmiany jest rola codziennych rozmów i inicjatyw społecznych w przełamywaniu tabu wokół antykoncepcji awaryjnej. Wiedza coraz częściej przekazywana jest nie tylko przez specjalistów, ale także w relacjach międzyludzkich – w rozmowach z siostrą, córką czy koleżanką, które budują poczucie bezpieczeństwa i normalizują temat zdrowia seksualnego. Wsparciem dla tego procesu są kampanie edukacyjne oraz działania organizacji społecznych, które dostarczają wiarygodnych informacji i zachęcają do świadomych decyzji. Dzięki temu antykoncepcja awaryjna przestaje być tematem wstydliwym, a staje się elementem odpowiedzialnej troski o zdrowie.
„Największa zmiana w ostatnich latach nie dzieje się wyłącznie w gabinetach lekarskich czy aptekach, ale w codziennych rozmowach między kobietami. To właśnie tam – w naturalnych, często spontanicznych wymianach doświadczeń – znika wstyd i pojawia się wiedza oparta na zaufaniu. Kampanie społeczne wzmacniają ten efekt, dając język i narzędzia do mówienia o antykoncepcji awaryjnej w sposób spokojny, rzeczowy i pozbawiony tabu. Dzięki temu edukacja przestaje być jednorazowym komunikatem, a staje się procesem społecznym, który realnie wpływa na postawy i decyzje zdrowotne” – dodaje Martyna Kaczmarek, ambasadorka kampanii „Poranek po”.
------------------------------
[1] Dane Centrum e-Zdrowia
Poinformuj znajomych o tym artykule:
Inne w tym dziale:
- Żylaki. Leczenie żylaków kończyn dolnych. Bydgoszcz, Inowrocław, Chojnice, Tuchola. REKLAMA
- Rośnie liczba dojrzałych Polek sięgających po tabletkę dzień po
- Podolog: kobiety częściej cierpią z powodu dolegliwości stóp
- Blefaroplastyka – moda czy zdrowie?
- Antykoncepcja awaryjna - czy powinna być szeroko dostępna?
- Jak rozmawiać z nastolatką o antykoncepcji awaryjnej? Praktyczne wskazówki dla rodziców i opiekunów
- Dlaczego wydanie wytycznych dla farmaceutów dotyczących antykoncepcji awaryjnej jest tak ważne?
- Zapobiegamy, diagnozujemy, leczymy - rak szyjki macicy wciąż zabiera zbyt wiele kobiet w Polsce
- Diagnostyka genetyczna w raku piersi - październik Miesiącem Świadomości Raka Piersi
- Szczepienia przeciwko HPV warto wykonać w każdym wieku
- HER2-low nowa podgrupa pacjentek z rakiem piersi
- Wszystkie w tym dziale
REKLAMA
![]() |








