 Fot. zdrowemiasto.pl ZDROWIE A PRZYJEMNOŚĆ Jedzenie jest jedną z ważnych przyjemności życia i, o ile to możliwe, spożywamy te produkty, które lubimy a unikamy tych, których nie lubimy. Wykazano, że jedzenie ulubionych produktów spożywczych stymuluje wydzielanie beta-endorfin, które są znanymi czynnikami poprawiającymi nastrój. Jednak atrakcyjność pożywienia nie zależy tylko od jego własności sensorycznych, ale również od tego, jak bardzo jesteśmy głodni, jakie mamy poprzednie doświadczenia dotyczące danego pożywienia oraz od okoliczności, w których jest ono spożywane. Innymi słowy, dobre samopoczucie jest związane z dobrym pożywieniem spożywanym w dobrym czasie oraz w doborowym towarzystwie. Chęć zjedzenia określonej potrawy występuje bardzo często. O takiej chęci wspomina od 60 do 90% osób, zależnie od badanej populacji. Okazuje się, ze mężczyźni i kobiety wykazują inne nastawienia i emocje w odniesieniu do tej chęci. Mężczyźni zwykle uważają, że chęć jest wyzwalana przez głód, podczas gdy kobiety wiążą ochotę na jedzenie raczej z występowaniem takich negatywnych odczuć jak nuda czy stres. U kobiet częściej występują również negatywne odczucia po zjedzeniu pożądanej potrawy, takie jak poczucie winy i wyrzuty sumienia. Bardzo często pożądany produkt np. czekolada jest „zakazanym owocem”. Jeżeli stale unikamy jedzenia tego produktu, to chęć jego spożycia staje się bardzo silna i wreszcie ulega się pokusie. Po spożyciu tego produktu pojawia się poczucie winy oraz wyrzuty sumienia wraz z obietnicą nie zjedzenia w przyszłości danego produktu. Aby uniknąć negatywnych odczuć po zjedzeniu ulubionej potrawy lub produktu warto wprowadzić w życie zasady dobrego żywienia. Spożywanie produktów z różnych grup żywności Powodów dla których nasz jadłospis nie powinien być monotonny jest wiele. Jedząc wszystko w odpowiednich proporcjach dostarczamy organizmowi pełna gamę niezbędnych składników odżywczych, takich jak białko, węglowodany, tłuszcze, witaminy i sole mineralne oraz woda. Posiłki powinny być zbilansowane i urozmaicone, ponieważ dzięki temu można uniknąć niedoborów i nadmiarów składników odżywczych oraz kumulowania się niekorzystnych substancji w organizmie. W skład produktów spożywczych wchodzą niezbędne składniki odżywcze zawarte w różnych ilościach i proporcjach. Nie ma produktu żywnościowego, który dostarczałby wszystkich składników pokarmowych w odpowiednich ilościach. Aby nie dopuścić do powstania niedoborów lub nadmiarów należy w codziennym jadłospisie uwzględnić produkty ze wszystkich grup: produkty zbożowe, warzywa i owoce, mleko i jego przetwory, jak również produkty dostarczające pełnowartościowego białka. Kontrolowanie masy ciała Nadwaga i otyłość to nie tylko problem estetyczny, ale choroba, będąca przyczyną wielu powikłań takich jak: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby układu krążenia i wiele innych. Aby zachować prawidłową masę ciała należy odżywiać się zgodnie z zasadami zdrowego żywienia i dbać o regularną aktywność fizyczną. Mleko i produkty mleczne stałym elementem codziennej diety Mleko i przetwory mleczne są nie tylko głównym źródłem wapnia w diecie, ale dostarczają również białka o wysokiej wartości biologicznej oraz witaminy z grupy B, a także A i D. Produkty te są również źródłem składników mineralnych – magnezu, potasu, cynku. Mleko i produkty mleczne należą do artykułów żywnościowych o bardzo bogatych walorach odżywczych, ze względu na różnorodność występujących w nich składników odżywczych. Produkty te są niezbędne i niezastąpione w naszej diecie. Przede wszystkim dostarczają łatwostrawne białko o wysokiej wartości odżywczej, dobrze przyswajalne tłuszcze, węglowodany, składniki mineralne (głównie wapń), witaminy rozpuszczalne w tłuszczach oraz witaminy z grupy B. Wapń pochodzący z mleka i produktów mlecznych jest dobrze przyswajalny dzięki zawartości w nim cukru laktozy, niektórych aminokwasów i odpowiedniego stosunku wapnia do fosforu. Niedobór wapnia może doprowadzić do rozmiękczenia i zrzeszotnienia kości, co sprzyja ich łamliwości (osteoporozie). Ze względu na zawartość składników mineralnych (wapń, potas, magnez, sód) mleko posiada właściwości odkwaszające, podobnie jak warzywa i owoce. Produkty mleczne i mleko niestety nie są dobrym źródłem żelaza i witaminy C. Dla osób, które nie tolerują mleka, zaleca się całą gamę innych produktów mlecznych, np. serów, napojów mlecznych - kefirów, jogurtów, maślanki, serwatki. Mleczne napoje fermentowane zawierają korzystne kultury bakterii, które stymulują rozwój mikroflory jelitowej, wspomagającej proces trawienia i wzrost przyswajalności składników pożywienia. Mleko i jego produkty zaleca się spożywać codziennie. Obok produktów zbożowych, warzyw i owoców powinno być podstawą naszego pożywienia. Spożywanie mniej niż pół litra mleka lub innych produktów mlecznych może doprowadzić do niedoboru wapnia w organizmie. Należy pamiętać, że pełna szklanka mleka zawiera aż 300 mg wapnia, co stanowi około 1/3 całkowitego zapotrzebowania na ten pierwiastek w ciągu doby. Mleko i produkty mleczne są najlepszym składnikiem budulcowym kości i zębów, dlatego też najwięcej produktów z tej grupy powinny spożywać dzieci i młodzież. Od stopnia uwapnienia kości w wieku młodzieńczym zależy ich odporność na złamania w wieku starszym. Dzieciom zaleca się pić mleko tłuste, gdyż zawiera ono więcej witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, tj. wit. A, D, E, natomiast osobom otyłym, z miażdżycą, zaleca się mleko i produkty mleczne odtłuszczone, np. biały chudy ser. Zawiera on nieco mniej białka, witaminy B2 i wapnia, ale jest jednocześnie mniej kaloryczny i zawiera mniej tłuszczu. Osobom dorosłym zaleca się stosować do smarowania pieczywa miękkie margaryny (w niewielkich ilościach) zamiast masła. Słodkie przyjemności częściej, ale w umiarkowanych ilościach. Słodycze można jeść, ale w umiarkowanych ilościach. Nie wolno zastępować nimi normalnych posiłków. Wielu z nas nie wyobraża sobie życia bez słodyczy. Istnieją różne teorie wyjaśniające, dlaczego słodycze tak bardzo kuszą. Według jednej z nich, po prostu kojarzą się nam z dzieciństwem, kiedy bywały formą nagrody. Apetyt na słodycze bywa również sygnałem, że spada poziom cukru we krwi. Inni naukowcy twierdzą natomiast, że preferencje smaku słodkiego odziedziczyliśmy po naszych przodkach, dla których smak słodki nieznanego owocu oznaczał, że zjedzenie go jest bezpieczne, gorzki zaś - że pożywienie może być trujące. Jak też wiadomo, pożywienie zawierające dużo węglowodanów sprawia, że podnosi się poziom tryptofanu we krwi. Powoduje to bardziej wzmożone przenikanie tego aminokwasu do mózgu, gdzie pobudza wytwarzanie serotoniny. Z kolei jej podwyższony poziom zmniejsza apetyt i polepsza nastrój. To być może jest przyczyną poprawy samopoczucia u niektórych osób po spożyciu słodyczy i tak częsta na nie ochota. Cukier nie dostarcza żadnych niezbędnych składników odżywczych, jest natomiast źródłem energii. Produkty dostarczające "pustych" kalorii należy rozumieć jako produkty, nie wzbogacające organizmu w jakiekolwiek składniki odżywcze, a dostarczające jedynie kalorii. Produkty te odrywają dużą rolę w powstawaniu nadwagi i otyłości, ale także próchnicy zębów. Najbardziej optymalne jest spożywanie słodyczy pochodzenia naturalnego, bez dodatków ulepszających i o możliwie najniższej wartości kalorycznej. więcej... [ 1 ] [ 2 ] Aleksandra Kubacka, Katarzyna Okręglicka ZdroweMiasto.PL, 13.05.2008 (On Board) |